Je bent wie je bent

Je bent toch wie je bent? Nee lieve lezer, ik zal je snel uit je droom halen. In Nederland ben je niet wie je bent. In Nederland ben je wat je doet!

Ik voer dat terug op onze Gouden Eeuw. De tijd van het nijvere Nederland, de Hollandse handelsgeest. Onze ondernemingsdrang van toen dicteert ook nu nog wie we zijn. Als je iets doet tel je mee. Zo niet, dan ben je uitgerangeerd. Ik ben sinds kort ‘afgekeurd’. Dat we die toestand nog steeds zo omschrijven zegt iets over hoe wij mensen zien. Als je niet kunt werken ben je afgekeurd, je hebt geen maatschappelijke waarde meer. Maar het drukt ook nog iets anders uit, die afschuwelijke term. Wij keuren het als bevolking collectief af dat mensen ‘op kosten van de staat leven’. Terwijl dat niet terecht is, want een arbeidsongeschiktheidsverzekering is een werknemersverzekering. Als je nog werkt, betaal je premie om het risico te verzekeren dat je ergens, in de nabije of verre toekomst, afgekeurd zult worden. Ik heb het als het ware dus zelf bij elkaar gespaard, dat verworven recht om het nu rustig aan te doen. Maar voor mij rijst wel de pijnlijke vraag: hoe verzeker ik mezelf tegen die collectieve afkeuring van mijn medemensen? Dat is geen verzekeringstechnisch, maar een moreel aspect.

Als ik nieuwe mensen ontmoet wordt al snel de vraag gesteld: “En … wat doe jij?” Men informeert met die vraag echt niet naar mijn vele hobby’s, waarmee ik nu mijn dagen vul. Men wil weten wat ik beroepsmatig doe, zodat men mijn relevantie voor de Nederlandse samenleving kan bepalen. En het vervelende is, ik deed er zelf ook altijd lustig aan mee, die waardebepaling van mijn medemens. In Engeland zijn ze veel aardiger voor afgekeurde mensen. Daar zeg je namelijk niet dat je arbeidsongeschikt bent, of afgekeurd, maar je zegt: “I’m medically retired.” Dat klinkt toch veel positiever? Je mag van Engelsen kennelijk in alle rust en vrede van je medisch pensioen genieten.

Het paradoxale van deze hele toestand is trouwens dat het mijn onvermoeibare inzet in de afgelopen dertig jaar is geweest, waardoor ik nu helemaal op ben en allerlei kwalen heb. Ik ben namelijk naast kostwinner ook altijd intensief betrokken geweest bij ons gezin met de nodige problemen, bij de school van mijn kinderen en bij de topsport die ze toen als veelbelovende voetballers en badmintonners bedreven. En, alsof dat nog niet genoeg was, voltooide ik in de schaarse avonduren ook nog eens diverse studies. Ik zal geen woorden in je mond leggen, lieve lezer, ik wil het alleen even in proportie zetten, die maatschappelijke waarde van een mens.

Misschien moet ik me daar dan maar voor inzetten: de emancipatie van ‘afgekeurde’ mensen. Maar dan slaat onmiddellijk de twijfel weer toe. Als ik heel kritisch naar mijn motieven kijk om dat te willen, wil ik dat misschien alleen maar om weer maatschappelijk gewaardeerd te worden. Daarom zie ik er bij nader inzien toch maar van af en wijd me liever aan mijn hobby’s.

Blog Categorieen